UK Mortgage Dictionary

The lender’s assessment of whether you can afford the mortgage repayments. They look at your income, regular spending, and existing debts to decide how much they’ll lend you.

PL: Ocena pożyczkodawcy, czy stać Cię na spłatę kredytu. Sprawdzają dochody, regularne wydatki i istniejące długi.

A lender’s initial 'yes’ based on your finances and credit score — not a guarantee, but it shows sellers you’re serious. Also called a Decision in Principle (DIP). It usually lasts 60–90 days.

PL: Wstępna zgoda pożyczkodawcy oparta na Twoich finansach i historii kredytowej. Nie jest gwarancją, ale pokazuje sprzedającym, że jesteś poważnym kupującym.

The total cost of your mortgage expressed as a yearly percentage, including fees and interest over the full term. Required by FCA regulations to help you compare deals. It reflects the overall cost, not just the headline rate.

PL: Całkowity koszt kredytu wyrażony jako roczny procent, uwzględniający opłaty i odsetki. Wymagany przez FCA, aby pomóc porównać oferty.

A fee your lender charges to set up your mortgage. It can also be called a Product Fee or Booking Fee. Sometimes you can add it to your loan, but that means you pay interest on it too.

PL: Opłata pobierana przez pożyczkodawcę za ustawienie kredytu hipotecznego. Czasem można ją doliczyć do kredytu, ale wtedy płacisz od niej odsetki.

When you’ve missed mortgage payments. This gets recorded on your credit file and can lead to your home being repossessed if you don’t catch up. Contact your lender immediately if you’re struggling.

PL: Sytuacja, gdy opuściłeś płatności hipoteczne. Jest to zapisywane w historii kredytowej i może prowadzić do utraty domu.

The interest rate set by the Bank of England’s Monetary Policy Committee (MPC). It influences what banks charge you. When it goes up, tracker and variable rates typically rise too.

PL: Stopa procentowa ustalana przez Komitet Polityki Pieniężnej Banku Anglii. Wpływa na oprocentowanie kredytów. Gdy rośnie, stawki tracker i zmienne też rosną.

A short-term loan to cover the gap if you’re buying a new home before selling your current one. Higher interest rates than a mortgage, but useful when timing doesn’t align. Regulated by the FCA when secured against your home.

PL: Krótkoterminowy kredyt na pokrycie luki, gdy kupujesz nowy dom przed sprzedażą obecnego. Wyższe oprocentowanie, ale przydatny gdy terminy się nie pokrywają.

Covers the structure of your home — walls, roof, floors, windows, fitted kitchens, and bathrooms. Required by your mortgage lender from exchange of contracts. Protects against fire, flooding, subsidence, and storm damage.

PL: Pokrywa strukturę domu — ściany, dach, podłogi, okna. Wymagane przez pożyczkodawcę od momentu wymiany umów. Chroni przed pożarem, powodzią i burzami.

A mortgage for properties you plan to rent out. Usually requires a 25%+ deposit. Lenders assess whether rental income covers 125–145% of mortgage payments. Most buy-to-let mortgages are not regulated by the FCA unless you plan to live in the property.

PL: Kredyt hipoteczny na nieruchomości pod wynajem. Zwykle wymaga 25%+ depozytu. Pożyczkodawcy sprawdzają, czy czynsz pokrywa 125–145% rat.

The final step in buying your home — when the money changes hands, you get the keys, and the property is officially yours. Your solicitor handles this day.

PL: Ostatni krok w zakupie domu — pieniądze zmieniają właściciela, dostajesz klucze, a nieruchomość jest oficjalnie Twoja.

Covers your belongings inside the home — furniture, electronics, clothes, valuables. Not required by your lender, but highly recommended. Check if you need 'new for old’ or 'indemnity’ cover.

PL: Pokrywa Twoje rzeczy wewnątrz domu — meble, elektronikę, ubrania, kosztowności. Nie wymagane, ale bardzo zalecane.

The legal process of transferring property ownership. Your solicitor or licensed conveyancer handles local authority searches, Land Registry, contracts, and ensures everything is legally sound.

PL: Proces prawny przeniesienia własności nieruchomości. Twój prawnik zajmuje się wyszukiwaniami, umowami i zapewnia prawidłowość prawną.

A number from agencies like Experian, Equifax, or TransUnion that summarises your financial history. Lenders use it to assess risk. Being on the electoral roll, paying bills on time, and low credit utilisation all help your score.

PL: Liczba od agencji jak Experian, Equifax czy TransUnion, podsumowująca Twoją historię finansową. Bycie w rejestrze wyborców i terminowe płatności pomagają.

Pays out a tax-free lump sum if you’re diagnosed with a specified serious illness (e.g., cancer, stroke, heart attack). Can be combined with life insurance. Each insurer covers different conditions — always check the policy wording.

PL: Wypłaca jednorazową kwotę wolną od podatku w przypadku diagnozowania poważnej choroby. Każdy ubezpieczyciel pokrywa inne schorzenia.

The upfront money you put towards buying your home. Typically 5–20% of the property price. The bigger your deposit, the lower your LTV and the better mortgage rates you can access.

PL: Pieniądze, które wpłacasz z góry przy zakupie domu. Zazwyczaj 5–20% ceny nieruchomości. Im większy depozyt, tym lepsze oprocentowanie.

Extra costs your solicitor pays on your behalf — like Land Registry fees, local authority searches, bankruptcy searches, and environmental searches. They’ll be itemised on your bill.

PL: Dodatkowe koszty, które Twój prawnik płaci w Twoim imieniu — jak opłaty w Urzędzie Ziemskim i wyszukiwania lokalne.

A variable rate set at a discount below the lender’s SVR for a fixed period. For example, SVR minus 1%. Your payments can still go up or down as the SVR changes — unlike a fixed rate.

PL: Oprocentowanie zmienne ustalone jako zniżka od SVR pożyczkodawcy na określony czas. Twoje raty mogą nadal rosnąć lub spadać.

A penalty fee if you pay off your mortgage or switch lenders before your fixed/tracker deal ends. Typically 1–5% of the outstanding balance. Always check this before remortgaging.

PL: Kara za spłacenie kredytu lub zmianę pożyczkodawcy przed końcem umowy. Zazwyczaj 1–5% salda. Zawsze sprawdź to przed refinansowaniem.

The portion of your home you actually own — the difference between your home’s value and what you owe on the mortgage. As you pay off your mortgage and house prices rise, your equity grows.

PL: Część domu, którą faktycznie posiadasz — różnica między wartością domu a saldem kredytu. Rośnie, gdy spłacasz kredyt i ceny rosną.

The point where both buyer and seller sign contracts and the deal becomes legally binding. You pay your deposit (usually 10%) at this stage. After exchange, pulling out means losing your deposit.

PL: Moment, gdy kupujący i sprzedający podpisują umowy i transakcja staje się prawnie wiążąca. Na tym etapie wpłacasz depozyt (zwykle 10%).

The UK regulator for financial services firms, including mortgage brokers and lenders. All regulated mortgage advisers must be FCA-authorised. You can check a firm’s status on the FCA Register at register.fca.org.uk.

PL: Brytyjski regulator firm finansowych, w tym brokerów hipotecznych i pożyczkodawców. Wszyscy regulowani doradcy muszą być autoryzowani przez FCA.

A UK government scheme offering new-build homes to first-time buyers at a discount of 30–50% off the market price. The discount is passed on to future buyers. Eligibility includes household income under £80,000 (£90,000 in London).

PL: Program rządowy oferujący nowe domy kupującym pierwszy raz ze zniżką 30–50% od ceny rynkowej. Zniżka przechodzi na przyszłych nabywców.

Your interest rate stays the same for a set period (usually 2, 3, or 5 years). Your monthly payment won’t change regardless of what happens to the Base Rate — perfect for budgeting.

PL: Oprocentowanie pozostaje takie samo przez ustalony okres (zwykle 2, 3 lub 5 lat). Rata nie zmieni się niezależnie od zmian stopy bazowej.

You own both the building and the land it sits on, indefinitely. Most houses in England and Wales are freehold. Compare with leasehold, where you own the property but lease the land.

PL: Posiadasz zarówno budynek, jak i ziemię, na której stoi — bezterminowo. Większość domów w Anglii i Walii to freehold.

An annual charge paid by leaseholders to the freeholder (landowner). Under the Leasehold Reform (Ground Rent) Act 2022, ground rent on new leases granted after 30 June 2022 in England and Wales is capped at a 'peppercorn’ (effectively zero).

PL: Roczna opłata płacona przez dzierżawców właścicielowi gruntu. Od 2022 roku nowe umowy dzierżawy w Anglii i Walii mają czynsz gruntowy zerowy.

Someone (usually a parent) who agrees to cover your mortgage payments if you can’t. It helps first-time buyers with smaller deposits or lower income get approved.

PL: Osoba (zwykle rodzic), która zobowiązuje się pokryć Twoje raty, jeśli nie będziesz w stanie. Pomaga kupującym pierwszy dom z mniejszym dochodem.

Help to Buy ISAs closed to new applicants in November 2019 (bonuses claimable until 2029). The Lifetime ISA (LISA) is the current option — save up to £4,000/year and receive a 25% government bonus towards your first home (property up to £450,000) or retirement.

PL: Help to Buy ISA zamknięto w 2019. Lifetime ISA (LISA) to aktualna opcja — oszczędzaj do £4,000/rok i otrzymaj 25% bonus rządowy na pierwszy dom (do £450,000) lub emeryturę.

An extra fee some lenders charge if you borrow a high percentage of the property’s value (typically above 90% LTV). It covers the lender’s increased risk. Not all lenders charge this.

PL: Dodatkowa opłata niektórych pożyczkodawców, gdy pożyczasz wysoki procent wartości nieruchomości (zwykle powyżej 90% LTV).

Pays a portion of your salary (usually up to 60%) if you can’t work due to illness or injury. It helps you keep up with mortgage payments during difficult times. Payments are tax-free and can continue until retirement.

PL: Wypłaca część wynagrodzenia (do 60%), jeśli nie możesz pracować z powodu choroby lub urazu. Wypłaty są wolne od podatku.

You only pay the interest each month, not the capital. Monthly payments are lower, but at the end of the term, you still owe the full amount. You must have a credible repayment strategy (e.g., investments, property sale). Lenders and the FCA require evidence of this plan.

PL: Płacisz tylko odsetki co miesiąc, nie kapitał. Raty są niższe, ale na koniec okresu nadal jesteś winien całą kwotę. Musisz mieć wiarygodny plan spłaty.

A mortgage taken out by two or more people — typically partners or friends buying together. All borrowers are jointly and severally liable, meaning each person is responsible for the full debt if others can’t pay.

PL: Kredyt hipoteczny zaciągnięty przez dwie lub więcej osób. Wszyscy kredytobiorcy odpowiadają solidarnie — każdy jest odpowiedzialny za cały dług.

A standardised document required by the FCA that shows the full costs of a mortgage product — including interest rate, monthly payments, fees, and total amount payable. Your broker must provide this before you apply.

PL: Standardowy dokument wymagany przez FCA, pokazujący pełne koszty produktu hipotecznego — oprocentowanie, raty, opłaty i łączną kwotę do zapłaty.

HM Land Registry is the government body that records ownership of land and property in England and Wales. When you buy a property, your solicitor registers you as the new owner. Registration costs vary by property value.

PL: HM Land Registry to urząd rządowy rejestrujący własność gruntów i nieruchomości w Anglii i Walii. Twój prawnik rejestruje Cię jako nowego właściciela.

You own the property but not the land — you lease it from the freeholder for a set number of years. Common for flats. Watch the remaining years: lenders typically require 70+ years remaining on the lease.

PL: Posiadasz nieruchomość, ale nie ziemię — dzierżawisz ją na określoną liczbę lat. Typowe dla mieszkań. Pożyczkodawcy zwykle wymagają 70+ lat pozostałych.

Pays out a lump sum or regular payments to your family if you die during the policy term. Essential if you have a mortgage — it ensures your family can keep the home. Term life insurance is the most common type for mortgage holders.

PL: Wypłaca jednorazową kwotę lub regularne płatności Twojej rodzinie w przypadku Twojej śmierci. Niezbędne, jeśli masz kredyt hipoteczny.

How much you’re borrowing compared to the property value, shown as a percentage. A £180,000 mortgage on a £200,000 home = 90% LTV. Lower LTV means better rates because the lender takes less risk.

PL: Ile pożyczasz w stosunku do wartości nieruchomości, wyrażone w procentach. Niższy LTV oznacza lepsze oprocentowanie.

The formal document from your lender confirming they’ll lend you the money. It details the amount, interest rate, term, and conditions. Usually valid for 3–6 months.

PL: Formalny dokument od pożyczkodawcy potwierdzający udzielenie kredytu. Zawiera kwotę, oprocentowanie, okres i warunki. Ważny zwykle 3–6 miesięcy.

Insurance that covers your mortgage payments if you lose your job, have an accident, or become ill. Typically pays for up to 12–24 months. Different from PPI (Payment Protection Insurance) which was widely mis-sold.

PL: Ubezpieczenie pokrywające raty kredytu w przypadku utraty pracy, wypadku lub choroby. Zwykle wypłaca przez 12–24 miesiące.

How long you have to repay your mortgage — typically 25–35 years in the UK. A longer term means lower monthly payments but more total interest paid. You can often change it later.

PL: Czas na spłatę kredytu — zazwyczaj 25–35 lat w UK. Dłuższy okres oznacza niższe raty, ale więcej odsetek łącznie.

When your property is worth less than what you owe on your mortgage. This can happen if house prices fall. It makes remortgaging difficult, but you won’t lose money unless you sell. Time and overpayments can help recover.

PL: Sytuacja, gdy nieruchomość jest warta mniej niż saldo kredytu. Może wystąpić przy spadku cen. Utrudnia refinansowanie, ale nie stracisz, jeśli nie sprzedasz.

Your savings are linked to your mortgage, reducing the balance you pay interest on. For example, with a £200,000 mortgage and £30,000 savings, you only pay interest on £170,000. Your savings stay accessible but don’t earn interest separately.

PL: Twoje oszczędności są połączone z kredytem, zmniejszając saldo, od którego płacisz odsetki. Oszczędności pozostają dostępne, ale nie zarabiają odsetek.

Paying more than your minimum monthly amount. Most lenders allow up to 10% overpayment per year without penalty. It reduces your total interest and shortens your mortgage term.

PL: Płacenie więcej niż minimalną ratę. Większość pożyczkodawców pozwala na 10% nadpłaty rocznie bez kary. Zmniejsza odsetki i skraca okres kredytowania.

Transferring your existing mortgage deal to a new property when you move. Not all mortgages are portable, and the new property must meet the lender’s criteria. It can save you paying early repayment charges.

PL: Przeniesienie istniejącej oferty hipotecznej na nową nieruchomość. Nie wszystkie kredyty da się przenosić, a nowa nieruchomość musi spełniać kryteria pożyczkodawcy.

Switching to a new mortgage deal with your existing lender when your current rate ends — without a full application. Often quicker than remortgaging, but you might miss better deals elsewhere. Always compare.

PL: Przejście na nową ofertę u obecnego pożyczkodawcy po zakończeniu bieżącej stawki — bez pełnej aplikacji. Szybsze niż refinansowanie, ale możesz przegapić lepsze oferty.

A mortgage adviser who holds an FCA-recognised qualification (e.g., CeMAP — Certificate in Mortgage Advice and Practice). They must be authorised by the FCA and follow conduct rules. At NEST, all our advisers hold CeMAP.

PL: Doradca hipoteczny z kwalifikacją uznawaną przez FCA (np. CeMAP). Musi być autoryzowany przez FCA i przestrzegać zasad postępowania.

Switching your current mortgage to a new deal — either with your existing lender or a different one. People remortgage to get a better rate, release equity, or consolidate debts. A whole-of-market broker like NEST can find the right deal for you.

PL: Zamiana obecnego kredytu na nową ofertę. Ludzie refinansują, by uzyskać lepszą stawkę, uwolnić kapitał lub skonsolidować długi.

The standard type — each monthly payment covers both interest AND a portion of the capital. By the end of the term, you’ll have paid off everything and own your home outright.

PL: Standardowy typ — każda rata pokrywa odsetki I część kapitału. Na koniec okresu spłacisz wszystko i dom będzie w pełni Twój.

When a lender holds back part of the mortgage funds until specific repairs or work on the property are completed. Common if the survey reveals issues. The retained amount is released once the work is done and re-inspected.

PL: Gdy pożyczkodawca wstrzymuje część środków do czasu zakończenia określonych napraw. Typowe, gdy przegląd ujawni problemy.

A government-backed scheme where you buy a share of a property (25–75%) and pay rent on the rest to a housing association. You can 'staircase’ — buy more shares over time until you own 100%. Available to households earning under £80,000 (£90,000 in London).

PL: Program rządowy, gdzie kupujesz udział w nieruchomości (25–75%) i płacisz czynsz za resztę. Możesz stopniowo dokupować udziały do 100%.

A tax paid to HMRC when buying property in England and Northern Ireland above certain thresholds. First-time buyers have higher nil-rate bands. Rates increase in bands. Scotland has LBTT and Wales has LTT instead.

PL: Podatek płacony do HMRC przy zakupie nieruchomości w Anglii i Irlandii Północnej. Kupujący pierwszy dom mają wyższe progi zwolnienia. W Szkocji obowiązuje LBTT, w Walii LTT.

Your lender’s default rate that kicks in after your fixed or tracker deal ends. Usually significantly higher — this is why it pays to remortgage before your deal expires.

PL: Domyślna stopa pożyczkodawcy po zakończeniu umowy stałej lub trackera. Zwykle znacznie wyższa — dlatego warto refinansować przed końcem umowy.

An inspection of the property. The basic mortgage valuation is for the lender. A RICS HomeBuyer Report or Building Survey (Level 2/3) is for you — it reveals potential problems. NEST’s partner SH Woodhouse Surveying provides expert advice across Dorset.

PL: Inspekcja nieruchomości. Podstawowa wycena jest dla pożyczkodawcy. Raport RICS HomeBuyer lub pełny przegląd budowlany jest dla Ciebie.

Legal documents proving who owns a property. Since 1990, most title deeds in England and Wales are held electronically by HM Land Registry. Your solicitor will handle the transfer of title during your purchase.

PL: Dokumenty prawne potwierdzające własność nieruchomości. Od 1990 roku większość aktów jest przechowywana elektronicznie w Land Registry.

Your interest rate follows the Bank of England Base Rate plus a set percentage. If the Base Rate drops, so does your payment. If it rises, you pay more. Good if rates are expected to fall.

PL: Oprocentowanie śledzi stopę bazową Banku Anglii plus ustalony procent. Gdy stopa bazowa spada, Twoja rata też. Gdy rośnie — płacisz więcej.

The process where the lender assesses your mortgage application in detail — checking your income, credit history, employment, property valuation, and affordability. The underwriter decides whether to approve, decline, or request more information.

PL: Proces szczegółowej oceny aplikacji kredytowej — sprawdzenie dochodów, historii kredytowej, zatrudnienia i wyceny nieruchomości. Underwriter decyduje o akceptacji.

The cost of the lender’s property valuation. Some lenders offer free valuations as an incentive. The fee varies by property value — typically £150–£1,500. This is separate from a homebuyer’s survey.

PL: Koszt wyceny nieruchomości zleconej przez pożyczkodawcę. Niektórzy oferują bezpłatne wyceny. Opłata zależy od wartości — zwykle £150–£1,500.

Any mortgage rate that can change — including SVR, tracker, and discounted rates. Your monthly payment may go up or down. Usually lower than fixed rates initially, but carries more risk if interest rates rise.

PL: Każda stopa hipoteczna, która może się zmienić — SVR, tracker, zniżkowa. Rata może rosnąć lub spadać. Zwykle niższa niż stała, ale bardziej ryzykowna.

A mortgage broker who can search deals from across the entire lending market, not just a limited panel. This gives you access to the widest range of products. NEST is a whole-of-market broker with access to the entire lending market.

PL: Broker hipoteczny, który może przeszukiwać oferty z całego rynku, nie tylko ograniczonego panelu. NEST jest brokerem całego rynku z dostępem do pełnej oferty pożyczkodawców.